ปากคาด: พลิกโฉมลานพญานาค สู่ศูนย์กลางวัฒนธรรมและท่องเที่ยวริมโขง

อำเภอปากคาด จังหวัดบึงกาฬ ดินแดนที่เปี่ยมด้วยเสน่ห์แห่งวิถีชีวิตริมฝั่งแม่น้ำโขง กับธรรมชาติอันงดงามและวัฒนธรรมอันลึกซึ้ง กำลังก้าวสู่ยุคใหม่แห่งการพัฒนา ด้วยโครงการสำคัญที่จะพลิกโฉม “ลานพญานาค” ให้เป็นศูนย์กลางแห่งการท่องเที่ยว วัฒนธรรม และเศรษฐกิจชุมชนริมโขง ที่จะดึงดูดนักท่องเที่ยวและสร้างความภาคภูมิใจให้กับชาวปากคาดอย่างยั่งยืน

วิสัยทัศน์แห่งการพัฒนา: โครงการปรับปรุงภูมิทัศน์ริมโขง

เพื่อตอบรับกับศักยภาพและยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 (อุดรธานี หนองคาย เลย หนองบัวลำภู และบึงกาฬ) อำเภอปากคาดได้รับความสำคัญในฐานะพื้นที่เร่งด่วนสำหรับโครงการพัฒนาพื้นที่และปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณริมแม่น้ำโขง ชุมชนบ้านห้วยคาด ตำบลปากคาด โครงการนี้มีเป้าหมายหลักในการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและพื้นที่สาธารณะให้มีคุณภาพ เพื่อรองรับกิจกรรมนันทนาการ ประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่ดีของชุมชนริมโขง

เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2569 ได้มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาชน ณ หอประชุมอำเภอปากคาด โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดบึงกาฬเป็นประธาน การประชุมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการพัฒนาที่ยึดโยงกับความต้องการของประชาชน และการทำงานร่วมกันเพื่อสร้างอนาคตที่ดีกว่าให้กับพื้นที่

ลานพญานาค: หัวใจของปากคาด

“ลานพญานาค” ซึ่งตั้งอยู่บริเวณถนนบ้านดอนใหญ่ ตำบลโนนศิลา ในเขตเทศบาลตำบลปากคาด ไม่ใช่เป็นเพียงลานกว้างริมแม่น้ำโขง แต่เป็นศูนย์รวมจิตใจและวิถีชีวิตของชาวปากคาดมาช้านาน เป็นพื้นที่สาธารณะที่ใช้ประกอบกิจกรรมหลากหลาย ตั้งแต่เป็นสนามหญ้าจนพัฒนาเป็นลานปูนในปัจจุบัน ที่นี่เป็นจุดศูนย์รวมสำหรับการจัดงานประเพณีสำคัญต่างๆ เช่น งานบุญบั้งไฟปากคาด ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 และเป็นสถานที่ที่นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสกับทัศนียภาพอันงดงามของแม่น้ำโขง โดยเฉพาะยามเย็นที่ลมสงบ แสงแดดอ่อนๆ สะท้อนผืนน้ำเป็นภาพที่น่าประทับใจ การปรับปรุงลานพญานาคจึงเป็นการเสริมศักยภาพของพื้นที่แห่งนี้ให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น ในฐานะที่เป็นทั้งแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ แหล่งเรียนรู้วัฒนธรรม และแลนด์มาร์คสำคัญของอำเภอ

เสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากและส่งเสริมการท่องเที่ยว

โครงการพัฒนาลานพญานาคและพื้นที่ริมโขงนี้ คาดว่าจะส่งผลเชิงบวกอย่างมหาศาลต่อเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของอำเภอปากคาด ด้วยการปรับปรุงภูมิทัศน์ให้สวยงามและรองรับกิจกรรมได้หลากหลายขึ้น จะช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยี่ยมชมและจับจ่ายใช้สอยในพื้นที่มากขึ้น ซึ่งเป็นการสร้างรายได้ให้กับชุมชนโดยตรง

อำเภอปากคาดมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติที่โดดเด่นอยู่แล้ว ดังเห็นได้จากกิจกรรม “ผู้ว่าฯ พาเที่ยว Bueng Kan One Day Trip ครั้งที่ 3” เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2569 ซึ่งนำคณะเยี่ยมชมวัดเทพนิมิตรบึงงาม กลุ่มทอผ้าบ้านโนนศิลา วัดสว่างอารมณ์ (วัดถ้ำศรีธรรม) แก่งอาฮง และชิมผลไม้สดจากสวน นอกจากนี้ งาน “ปากคาด เกษตร เฟสติวัล 2569” ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 3-4 กรกฎาคม 2569 ก็เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญที่ส่งเสริมผลผลิตทางการเกษตรและสินค้า OTOP ของดีปากคาด การพัฒนาลานพญานาคจะเข้ามาเติมเต็มและเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวเหล่านี้ให้เป็นระบบมากขึ้น มอบประสบการณ์ที่ครบวงจรและน่าประทับใจให้กับผู้มาเยือน.

ผลิตภัณฑ์ OTOP ของอำเภอปากคาด เช่น ผ้าฝ้ายหมักโคลนจากกลุ่มทอผ้าบ้านโนนศิลา ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมา จะได้รับโอกาสในการแสดงและจำหน่ายสินค้ามากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ อาหารพื้นถิ่นและผลไม้ตามฤดูกาลจากสวนในพื้นที่ อาทิ ทุเรียนและเงาะ ก็จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวจะได้ลิ้มลองและซื้อหากลับไปเป็นของฝาก

ความท้าทายและแนวทางการปรับตัว

แม้จะมีวิสัยทัศน์ที่สดใส แต่การพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ำโขงย่อมมาพร้อมกับความท้าทาย โดยเฉพาะสถานการณ์น้ำในแม่น้ำโขงที่ผันผวน ในช่วงเดือนสิงหาคม 2569 จังหวัดบึงกาฬ รวมถึงอำเภอปากคาด ได้เผชิญกับระดับน้ำโขงที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนส่งผลกระทบต่อพื้นที่การเกษตรและบางส่วนของระบบประปา สถานการณ์เช่นนี้ตอกย้ำถึงความจำเป็นในการวางแผนและออกแบบโครงการที่คำนึงถึงความยืดหยุ่นและการปรับตัวเข้ากับธรรมชาติของแม่น้ำโขงอย่างยั่งยืน ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการเฝ้าระวังและเตรียมพร้อมรับมืออยู่เสมอ

อย่างไรก็ตาม ชาวปากคาดได้เรียนรู้ที่จะอยู่คู่กับแม่น้ำโขงมาอย่างยาวนาน และมักพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส เช่น การออกหาปลาในช่วงน้ำหลากเพื่อเป็นอาหารและลดค่าใช้จ่าย ความเข้าใจในธรรมชาติของแม่น้ำและการเตรียมพร้อมรับมือ ถือเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาที่ยั่งยืนของชุมชนริมโขงแห่งนี้.

มุ่งหน้าสู่อนาคตที่ยั่งยืน

โครงการพัฒนาลานพญานาคและพื้นที่ริมแม่น้ำโขงของอำเภอปากคาด เป็นมากกว่าแค่การก่อสร้างอาคารและปรับปรุงภูมิทัศน์ แต่เป็นการลงทุนในอนาคตของชุมชน เป็นการสร้างพื้นที่ที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์และภูมิปัญญาดั้งเดิม ควบคู่ไปกับการเปิดรับโอกาสใหม่ๆ ทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว การมีส่วนร่วมของประชาชนในการแสดงความคิดเห็นและกำหนดทิศทางการพัฒนา แสดงให้เห็นถึงพลังของชุมชนที่เข้มแข็ง และความร่วมมือระหว่างภาครัฐและประชาชน ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนอำเภอปากคาดให้เป็น “เมืองน่าอยู่” และเป็นจุดหมายปลายทางที่ “น่าท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน” ภายใต้แนวคิด “บึงกาฬ 3 สร้าง: สร้างเมือง สร้างคน สร้างรายได้ ด้วยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง”

ด้วยความงดงามของธรรมชาติริมฝั่งโขง วัฒนธรรมที่สืบทอดกันมา และความมุ่งมั่นในการพัฒนา อำเภอปากคาดจึงพร้อมที่จะต้อนรับผู้มาเยือนจากทุกสารทิศ ให้มาสัมผัสเสน่ห์อันเป็นเอกลักษณ์และร่วมเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวการเติบโตของชุมชนแห่งนี้